Ο νεκρός (Dead Man) (1995)

H KAΛΥΤΕΡΗ ΤΑΙΝΙΑ

ΤΟΥ ΣΠΟΥΔΑΙΟΥ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗ

ΤΖΙΜ ΤΖΑΡΜΟΥΣ

ΜΕ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΗ ΤΟΝ ΑΞΕΠΕΡΑΣΤΟ

ΤΖΟΝΙ ΝΤΕΠ

 

Η AMA FILMS

ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ

ΣΕ ΕΠΑΝΕΚΔΟΣΗ ΜΕ ΝΕΕΣ

ΑΠΟΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΕΣ ΨΗΦΙΑΚΑ ΚΟΠΙΕΣ

ΤΟ ΘΡΥΛΙΚΟ "DEAD MAN"

 

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΠΡΕΜΙΕΡΑ

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΚΑΝΝΩΝ 1995

 

 

 

[Έξοδος:  7/9/2017 στους κινηματογράφους] 

 

 

ΣΥΝΟΨΗ

Ο Γουίλιαμ Μπλέικ ταξιδεύει στα δυτικά σύνορα της Αμερικής στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα. Χαμένος και τραυματισμένος, θα γνωρίσει έναν παράξενο Ινδιάνο που έχει το όνομα «Κανένας», ο οποίος πιστεύει ότι ο Μπλέικ είναι ένας νεκρός Άγγλος ποιητής με το ίδιο όνομα. Οδηγημένος από τις καταστάσεις, ο Μπλέικ θα γίνει ένας παρίας, ένας δολοφόνος και σταδιακά θα αποξενωθεί από τον ίδιο του τον εαυτό...


ΦΕΣΤΙΒΑΛ

 

  • Βραβείο Φέλιξ, Καλύτερης μη Ευρωπαϊκής Ταινίας (Ευρωπαϊκά Κινηματογραφικά Βραβεία - 1996)
  • Βραβείο Φωτογραφίας από το "New York Critics' Circle" - 1996
  • Επίσημη συμμετοχή στο Φεστιβάλ Κανών - 1995

 

 https://www.facebook.com/DeadManMovie

 https://www.miramax.com/movie/dead-man/

 

Ο νεκρός (Dead Man) (1995)

H KAΛΥΤΕΡΗ ΤΑΙΝΙΑ

ΤΟΥ ΣΠΟΥΔΑΙΟΥ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗ

ΤΖΙΜ ΤΖΑΡΜΟΥΣ

ΜΕ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΗ ΤΟΝ ΑΞΕΠΕΡΑΣΤΟ

ΤΖΟΝΙ ΝΤΕΠ

 

Η AMA FILMS

ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ

ΣΕ ΕΠΑΝΕΚΔΟΣΗ ΜΕ ΝΕΕΣ

ΑΠΟΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΕΣ ΨΗΦΙΑΚΑ ΚΟΠΙΕΣ

ΤΟ ΘΡΥΛΙΚΟ "DEAD MAN"

 

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΠΡΕΜΙΕΡΑ

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΚΑΝΝΩΝ 1995

 

 

 

[Έξοδος:  7/9/2017 στους κινηματογράφους] 

 

 

ΣΥΝΟΨΗ

Ο Γουίλιαμ Μπλέικ ταξιδεύει στα δυτικά σύνορα της Αμερικής στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα. Χαμένος και τραυματισμένος, θα γνωρίσει έναν παράξενο Ινδιάνο που έχει το όνομα «Κανένας», ο οποίος πιστεύει ότι ο Μπλέικ είναι ένας νεκρός Άγγλος ποιητής με το ίδιο όνομα. Οδηγημένος από τις καταστάσεις, ο Μπλέικ θα γίνει ένας παρίας, ένας δολοφόνος και σταδιακά θα αποξενωθεί από τον ίδιο του τον εαυτό...


ΦΕΣΤΙΒΑΛ

 

  • Βραβείο Φέλιξ, Καλύτερης μη Ευρωπαϊκής Ταινίας (Ευρωπαϊκά Κινηματογραφικά Βραβεία - 1996)
  • Βραβείο Φωτογραφίας από το "New York Critics' Circle" - 1996
  • Επίσημη συμμετοχή στο Φεστιβάλ Κανών - 1995

 

 https://www.facebook.com/DeadManMovie

 https://www.miramax.com/movie/dead-man/

 

Συντελεστές

 

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

 

Σκηνοθεσία-Σενάριο: Τζιμ Τζάρμους

Παίζουν: Τζόνι Ντεπ, Γκάμπριελ Μπερν, Ρόμπερτ Μίτσαμ, Γκάρι Φάρμερ, Λανς Χένρικσεν, Κρίσπιν Γκλόβερ, Ίγκι Ποπ, Τζάρεντ Χάρις, Μπίλι Μπομπ Θόρτον

Φωτογραφία: Ρόμπι Μίλερ

Μοντάζ: Τζέι Ραμπίνοβιτζ

Παραγωγοί: Ντίμιτρα Τζ. ΜακΜπράιντ, Κάρεν Κοχ

Μουσική: Νιλ Γιάνγκ

Χρώμα: Ασπρόμαυρη 

Χώρα Παραγωγής: ΗΠΑ, Γερμανία, Ιαπωνία 

Γλώσσα: Αγγλικά 

Έτος Παραγωγής: 1995

Διάρκεια: 121 λεπτά

Διανομή: ΑΜΑ Films

Είδος: Δράμα, Φαντασίας, Γουέστερν 

 

Βιογραφικό

 

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΤΟΥ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗ

 

Τζιμ Τζάρμους

O Τζιμ Τζάρμους θεωρείται μία από τις πιο επιδραστικές μορφές του αμερικανικού ανεξάρτητου σινεμά. Οι ταινίες του συχνά διακρίνονται για τον υπερβατικό μινιμαλισμό τους και την ανατροπή των παραδοσιακών κινηματογραφικών ειδών, όπως της ταινίας δρόμου, του γουέστερν και του αστυνομικού.

Γεννήθηκε το 1953 στο Οχάιο των Η.Π.Α. Εγκαταστάθηκε αρχικά στο Σικάγο για σπουδές, στη συνέχεια όμως μετεγκαταστάθηκε στη Νέα Υόρκη στο πανεπιστήμιο Κολούμπια για να σπουδάσει αμερικάνικη και αγγλική λογοτεχνία, απ’ όπου αποφοίτησε το 1975. Τον τελευταίο χρόνο των σπουδών του ταξίδεψε στο Παρίσι, όπου επηρεάστηκε από τον γαλλικό κινηματογράφο και τους Ιάπωνες σκηνοθέτες. Με την επιστροφή του στις Η.Π.Α. εγγράφηκε στο κινηματογραφικό τμήμα του πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης, όπου γνώρισε τον Βιμ Βέντερς, από τον οποίο και επηρεάστηκε. Πλέον κατοικεί στη Νέα Υόρκη. Το 1984 με την ταινία του «Πέρα από τον Παράδεισο» κέρδισε τη Χρυσή Κάμερα Πρωτοεμφανιζόμενου Σκηνοθέτη στο Φεστιβάλ Καννών ενώ το 2005 στο ίδιο Φεστιβάλ τιμήθηκε με το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής για την ταινία του «Τσακισμένα λουλούδια».

 

Φιλμογραφία (ενδεικτική)

1980 Διακοπές διαρκείας
1984 Stranger than Paradise
1986 Στην παγίδα του νόμου
1989 Mystery Train
1995 Ο νεκρός
1999 Ghost Dog: The Way of the Samurai
2005 Τσακισμένα λουλούδια
2013 Μόνο οι εραστές μένουν ζωντανοί
2016 Paterson
2016 Gimme Danger

 

Πρωταγωνιστές

 

Πρωταγωνιστές

 

 

Τζόνι Ντεπ:

Η συμμετοχή του στην επιτυχημένη τηλεοπτική σειρά "21 Jump Street" ήταν αυτή που τον έκανε διάσημο και από τότε παραμένει ένας από τους πιο αγαπητούς και δημοφιλείς ηθοποιούς της γενιάς του. Έχει προταθεί 2 φορές για Όσκαρ ("Πειρατές της Καραϊβικής: Η κατάρα του μαύρου μαργαριταριού", "Ψάχνοντας τη Χώρα του Ποτέ"), όπως επίσης και για τα ακόλουθα βραβεία: BAFTA, Χρυσό Φοίνικα, British Independent Film Award, Χρυσές Σφαίρες, Screen Actors Guild Award αλλά και πολλά άλλα ενώ έχει τιμηθεί με το τιμητικό βραβείο Σεζάρ. Επιλεκτικά κάποιες από τις ταινίες του: "Α Nightmare on Elm Street" (1984), "Platoon" (1986), "Edward Scissorshands" (1990), "Arizona Dream" (1993), "Benny and Joon" (1993), "What's Eating Gilbert Grape" (1993), "Don Juan DeMarco" (1994), "Finding Neverland" (1994), "Donnie Brasco" (1997), "Fear and Loathing in Las Vegas" (1998), "The Ninth Gate" (1999), "Sleepy Hollow" (1999), "Chocolat" (2000), "Corpse Bride" (2005), "Charlie and the Chocolat Factory" (2005) και φυσικά έχει ενσαρκώσει τον γνωστό σε όλους πειρατή Τζακ Σπάροου στη σειρά ταινιών "Πειρατές της Καραϊβικής". Έχει ψηφιστεί από το περιοδικό Empire ως ένας από τους πιο σέξι άντρες στην ιστορία του Χόλιγουντ.

 

Ρόμπερτ Μίτσαμ:

Ένας από τους μεγαλύτερους ηθοποιούς του παλιού Χολιγουντ, σε ηλικία 14 ετών συνελήφθη με την κατηγορία της "αλητείας" αλλά σύντομα δραπέτευσε από τη φυλακή. Έκανε μια σειρά από δουλειές και είχε κάνει διάφορους μικρούς ρόλους όταν το 1945 έπαιξε στο "The Story of G. I. Joe" και ήταν υποψήφιος για Όσκαρ για δεύτερο αντρικό ρόλο. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 40 έπαιξε σε σχεδόν σαράντα ταινίες και καθιερώθηκε σαν πρωταγωνιστής σε πολλά φιλμ νουάρ. Από τότε έχει παίξει σε σχεδόν 200 ταινίες και τηλεοπτικές σειρές. Επιλεκτικά οι πιο χαρακτηριστικές ταινίες της καριέρας του: "Story of G. I. Joe" (1945) "River of No Return" (1954), "The Night of the Hunter" (1955), "The Cape Fear" (1962), "Ryan's Daughter" (1970), "The Big Sleep" (1978).

 

Γκάμπριελ Μπερν:

Αρχικά ήθελε να γίνει παπάς αλλά σε ηλικία πλέον 29 ετών έγινε μέλος του Abbey Theater, έπαιξε στο θέατρο και στην τηλεόραση μερικά χρόνια για να κάνει το κινηματογραφικό του ντεμπούτο με την ταινία "The Outsider". Μερικές από τις πιο σημαντικές του ταινίες είναι: "Excalibur" (1981), "Miller's Crossing" (1990), "Little Women" (1994), "The Usual Suspects" (1995), "Smila's Sense of Snow" (1997), "The Man in the Iron Mask" (1998), "Enemy of the State" (1998), "Stigmata" (1999).

Σημείωμα Σκηνοθέτη

 

Ο ΤΖΙΜ ΤΖΑΡΜΟΥΣ ΓΙΑ ΤΟΝ «ΝΕΚΡΟ»

Το δούλευα τουλάχιστον δυόμισι χρόνια στο μυαλό μου. Μέχρι κι εγώ έχω αλλάξει από τότε. Το να μιλάω για τον Νεκρό είναι σα να μιλάω για μια παλιά πτυχή του εαυτού μου. Μιλώ στον κόσμο σα να είναι η νέα μου ταινία και δεν είναι. Την έχω ήδη δει 4.000 φορές και τη δουλεύω πάνω από δύο χρόνια. Δεν πειράζει. Μου αρέσει αυτός ο Γάλλος ποιητής, ο Βαλερί, ο οποίος έχει πει ότι ένα ποίημα ποτέ δεν τελειώνει, το εγκαταλείπεις. Δε βλέπω ποτέ τις ταινίες μου αφότου έχουν βγει στις αίθουσες. Δεν κοιτώ ποτέ πίσω, κάπως σαν το Νεκρό.

 

Κριτική ανάλυση

 

ΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ «ΝΕΚΡΟ»

Ο Τζιμ Τζάρμους είναι, κατά γενική ομολογία, από τους λίγους σκεπτόμενους Αμερικάνους δημιουργούς. Είτε σου αρέσουν οι ταινίες του, είτε όχι, πάντα καταφέρνει να σε αναστατώνει. Ακόμα και με τις τελευταίες του ταινίες, οι οποίες δείχνουν μιαν ιδεολογική και αισθητική κούραση, καταφέρνει να σου δώσει «δουλειά για το σπίτι» (Home work, όπως λέμε στα... ελληνικά)! Αφορμή για συζήτηση με τους φίλους ή και με τον εαυτό σου! (Ποτέ δε βλάπτει και μια τέτοια συζήτηση).

«Ο Νεκρός» γυρίστηκε το 1995 (επίσημη συμμετοχή στο Φεστιβάλ των Καννών 1996) και είναι το πιο σοβαρό, το πιο συμπυκνωμένο κινηματογραφικό σχόλιο που έχουμε δει, για την Αμερική του 19ου αιώνα! Με την οικονομία ενός ποιητή και με την ποιότητα ενός καλαίσθητου ζωγράφου, χωρίς κραυγές, με χιούμορ και με πίκρα, με κριτική, αλλά και με ύμνους για όσα καταγράφει, γεμίζει την οθόνη με νοήματα και συναισθήματα. Αν ο θεατής κουράσει κάπως τον εαυτό του, το ελάχιστο σε σύγκριση με την κούραση του δημιουργού, και παρακολουθήσει με σοβαρότητα και με διάθεση να εμβαθύνει στην ταινία, θα γευτεί τους πολύ πλούσιους και, γιατί όχι, διδακτικούς χυμούς της. Κάθε σκηνή, κάθε πλάνο είναι και ένα σχόλιο, μια κατάθεση, για το «στήσιμο» της Αμερικής. Και ο θεατής μαθαίνει...

Ένας λογιστής, ένα τρυφερός, χαριτωμένος και φιλήσυχος άνθρωπος (Τζόνι Ντεπ), ξοδεύοντας όλες τις οικονομίες του για ένα εισιτήριο στο τρένο, φεύγει από τη μια «άκρη» της Αμερικής και φτάνει στην «άλλη», όπου, όπως υπολογίζει, και όπως είχε συμφωνήσει, τον περίμενε δουλειά. Φτάνοντας δέχεται το πρώτο σοκ. (Και ο θεατής την πρώτη «πληροφορία». Οι γραπτές συμφωνίες δε γίνονται για να τηρούνται)!

Άφραγκος, πεινασμένος, χωρίς στέγη και χωρίς φίλους, δίνει τα τελευταία του σεντς για ένα μπουκάλι ποτό. Τα σεντς του φτάνουν για μικρό μπουκάλι (τέτοιο θα πάρει). Σε λίγο, έτσι που κουτσοπίνει έξω από το μπαρ, από το οποίο αγόρασε το μπουκαλάκι, του πετάνε, στην κυριολεξία, στα πόδια του μια πανέμορφη γυναίκα. Οι μεθυσμένοι άντρες, που την «πετάνε» έξω από το μπαρ, της φωνάζουν: «όταν ήσουν πουτάνα ήσουν καλύτερη» (τώρα πουλάει χάρτινα λουλούδια, που φτιάχνει η ίδια. Και είναι χειρότερη)!

Ο λογιστής τρέχει κοντά στην κοπέλα. Τη σηκώνει, την περιποιείται. Εκείνη τον παίρνει στο δωμάτιό της. Μια γνωριμία, μια φιλία, ένας έρωτας, ίσως; Αυτά δε συμβαίνουν στην Αμερική. Σε λίγο στο δωμάτιο «μπουκάρει» ο πρώην φίλος της («τυχαία» είναι γιος του αφεντικού, που δεν κράτησε το γραπτό λόγο του). Σε μια έκρηξη ζήλιας τραβάει το πιστόλι του και πυροβολεί. Νεκρή η κοπέλα. Και ο λογιστής, χωρίς να έχει ξαναπιάσει όπλο στο χέρι του, αμυνόμενος, σκοτώνει τον πρώην με το πιστόλι της κοπέλας...

Αυτά είναι τα πρώτα δέκα με δεκαπέντε λεπτά από την ταινία! Δέκα με δεκαπέντε λεπτά, στα οποία ο Τζάρμους καταφέρνει να δείξει τις ηθικές, οικονομικές, ψυχολογικές, κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες της Αμερικής του δεύτερου μισού του 19ου αιώνα. Σας είπα, κάθε σκηνή, κάθε πλάνο, είναι και ένα σχόλιο. Και εδώ να τέλειωνε η ταινία, θα ήταν ολοκληρωμένη! Ο θεατής θα καταλάβαινε!.. Ο Τζάρμους, όμως, προχώρησε. Έπιασε αυτόν τον φιλήσυχο πολίτη και τον «μετασχημάτισε» (ο ίδιος μετασχηματίστηκε από τις συνθήκες και το κοινωνικό περιβάλλον), σε έναν αδίστακτο πιστολέρο. Στην αρχή για άμυνα, στη συνέχεια για επιβίωση, αυτός που δεν ήξερε να πυροβολεί έγινε άσος στη σκόπευση! Οι άγριες συνθήκες της άγριας Δύσης, τον έμαθαν την άγρια γλώσσα που μιλάνε οι πολίτες! Τη γλώσσα του πιστολιού. (Εκατομμύρια Αμερικάνοι οπλοφορούν ακόμα και σήμερα. Και δεν είναι λίγοι αυτοί, ακόμα και σήμερα, που λύνουν τις διαφορές τους, όπως τις έλυναν τον 19ο αιώνα. Και οι αμερικάνικες κυβερνήσεις κάνουν το ίδιο, επίσης)!

Αλλά ο Τζάρμους, για να είναι ολοκληρωμένη η δουλειά του, δεν άφησε ασχολίαστο και το ζήτημα των Ινδιάνων! Με πολύ έξυπνο τρόπο, αλλά και με σοφία, ξεσκέπασε το έγκλημα, αποκάλυψε τις ευθύνες! Οι Ιθαγενείς πλήρωσαν σχεδόν με την εξαφάνισή τους, γιατί δε γνώριζαν τη γλώσσα που γνώριζαν οι εισβολείς (τη γλώσσα του όπλου). Οι έποικοι με σφαίρες και οι ντόπιοι με ακόντια! Νίκησε, βέβαια, η ...τεχνολογία! («Υπερίσχυσε» η ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων! Σημ. διάβασε - περισσότερο - σχετικά. Έχει ενδιαφέρον)! Ο Τζάρμους, βέβαια, στην ταινία του, με πόνο και τρυφερότητα, κάνει έκκληση να τελειώσει ο βίαιος 19ος αιώνας για την Αμερική. Θεωρεί ότι η Αμερική πρέπει, επιτέλους, να γυρίσει στον πολιτισμό και στη γνώση. Ότι τα όπλα πρέπει να μπούνε στα μουσεία. Η αμερικάνικη κυβέρνηση, όμως, οι αμερικάνικες κυβερνήσεις σωστότερα, εκφράζοντας το παγκόσμιο κεφάλαιο, δεν καταλαβαίνουν από καλλιτεχνικές - ανθρώπινες - ευαισθησίες και εκκλήσεις. Αυτές μιλάνε τη γλώσσα του πιστολιού, γιατί είναι η μόνη γλώσσα που γνωρίζουν! Είναι άνθρωποι και πολιτικές περασμένων αιώνων...

Θεωρώ την ταινία άκρως διδακτική και επίκαιρη! Η ιμπεριαλιστική βία της Αμερικής (Βιετνάμ, Ιράκ) είναι παιδί του ιμπεριαλισμού το δίχως άλλο, αλλά και παιδί του τρόπου που οικοδομήθηκε αυτή η χώρα. Η έλλειψη κουλτούρας, ομοιογένειας, ιστορικού παρελθόντος, κ.ά., επέτρεψαν να αναπτυχθεί ο ατομικισμός, ο παλικαρισμός, η λογική τού «ο θάνατός σου, η ζωή μου»! Στοιχεία «ιδανικά» για τη σημερινή επεκτατική Αμερική. Η εγγλέζικη ιμπεριαλιστική βία, ο ναζισμός δεν ήταν (και δεν είναι), βέβαια, λιγότερο βίαιοι. Η αμερικάνικη βία, όμως, δεν κρατάει ούτε τα προσχήματα! Απλώς τραβάει το πιστόλι και σκοτώνει. Και την ίδια ώρα οι «πιστολέρος» μεθάνε, βιάζουν, ρεύονται! (Και τραβάνε σε video τις ασχήμιες τους, για να τις δείχνουν στα εγγόνια τους)!

Η ταινία είναι σκόπιμα ασπρόμαυρη (εξαιρετική φωτογραφία). Και αυτό την κάνει να μοιάζει «εποχής» (και γι' αυτό ακόμα πιο γοητευτική). Οι ηθοποιοί, πέρα από την καλή, πολύ καλή, και εξαιρετική υποκριτική τους, έχουν, με τη βοήθεια του μακιγιάζ, γίνει όλοι «χαρακτήρες». Ο καθένας από μόνος του αποτελεί ένα σχόλιο. Ένα σχόλιο που εκφράζει το εσωτερικό του ήρωα! Αλλά την ίδια στιγμή είναι μια εκφραστική καλλιτεχνική «φιγούρα». Θα δείτε, για παράδειγμα, πέρα από τον Τζόνι Ντεπ, και έναν καταπληκτικό (εμφάνιση και ερμηνεία) Ρόμπερτ Μίτσαμ. Αλλά και ο Ινδιάνος του Γκάρι Φάρμερ δεν πάει πίσω. Ο κάθε ήρωας, ακόμα και οι δεύτεροι και τρίτοι ρόλοι, είναι μια μικρή ψηφίδα ενός μεγάλου μωσαϊκού. Είναι ένα μικρό μέρος, μιας μεγάλης τοιχογραφίας που παριστάνει - και «εξηγεί» - την Αμερική του δεύτερου μισού του 19ου αιώνα!

Πηγή: Ριζοσπάστης

 

Φωτογραφίες

 

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

 

Τρέιλερ

 

TRAILER

 

 

 

Κριτικές

 

ΚΡΙΤΙΚΕΣ

 

 

Η καλύτερη ταινία του Τζιμ Τζάρμους.

- Los Angeles Times

 

Aληθινό αριστούργημα.

- Chicago Reader

 

Μυστηριώδες και τολμηρό.

- Newsweek

 

 


Κινηματογράφος ΑΣΤΥ